Lesson 07 — Mô hình ngẫu nhiên

Hai công cụ: Monte Carlo ước lượng π bằng cách gieo điểm ngẫu nhiên (sai số ~ 1/√N); và xích Markov thời tiết — tìm phân phối dừng độc lập điều kiện đầu.

1. Monte Carlo ước lượng π

Gieo điểm ngẫu nhiên đều trong hình vuông. Điểm trong cung tròn / tổng ≈ π/4 → π ≈ 4·tỉ lệ. Bấm để thêm điểm và xem ước lượng hội tụ.

2. Xích Markov — thời tiết

2 trạng thái: Nắng (N), Mưa (M). Kéo xác suất chuyển. Cột = phân phối dừng π (tỉ lệ thời gian dài hạn), giải từ π·P = π — độc lập thời tiết hôm nay.

P(N→N) = 0.80 P(M→N) = 0.40

🌍 Đời sống thực tế — rủi ro bảo hiểm

Vì sao công ty bảo hiểm vẫn lãi dù thỉnh thoảng phải bồi thường lớn? Mỗi năm: N khách đóng phí, mỗi người có xác suất q gặp sự cố (bồi thường claim). Lợi nhuận = thu phí − tổng bồi thường. Bấm mô phỏng nhiều năm để xem phân phối lợi nhuận (đỏ = năm lỗ, xanh = năm lãi).

N = 500 phí = 15k
q = 0.050 claim = 200k