Lesson 05 — Phân phối chuẩn (Gaussian)
4 component tương tác: shape PDF với 68/95/99.7, z-score calculator, CLT demo, multivariate ellipse.
1. Hình dạng Gaussian — kéo μ và σ
PDF của
N(μ, σ²), kèm vùng 1σ (68.27%), 2σ (95.45%), 3σ (99.73%).±1σ ≈ 68.27%
±2σ ≈ 95.45%
±3σ ≈ 99.73%
PDF
PDF đỉnh f(μ)
—
σ²
—
[μ−σ, μ+σ]
—
[μ−2σ, μ+2σ]
—
2. Máy tính z-score và xác suất
Nhập
X ~ N(μ, σ²) và một giá trị x. Tính z và xác suất.
z = (x − μ) / σ = —
z-score
—
Φ(z) = P(Z ≤ z)
—
P(X ≤ x)
—
P(X ≥ x)
—
P(|Z| ≤ |z|)
—
PDF f(x)
—
Vùng tô =
P(X ≤ x). Đường dọc đỏ = vị trí x.3. Định lý giới hạn trung tâm — CLT
Chọn phân phối gốc, slider
n (số sample / lần). Sinh nhiều mẫu trung bình → histogram → so với Gaussian lý thuyết.
Histogram trung bình mẫu
Gaussian lý thuyết N(μ, σ²/n)
μ gốc
—
σ gốc
—
σ của X̄ = σ/√n
—
Mean histogram
—
SD histogram
—
Kéo slider n từ 1 lên 30+: thấy histogram "biến hình" từ shape gốc → chuông Gaussian. Đó là CLT.
4. Gaussian đa biến 2D — iso-density ellipse
Slider σ₁, σ₂, ρ (correlation). Vẽ các iso-density contour. Kèm vài sample điểm để cảm nhận phân bố.
Σ₁₁ = σ₁²
—
Σ₂₂ = σ₂²
—
Σ₁₂ = Σ₂₁ = ρσ₁σ₂
—
|Σ| = σ₁²σ₂²(1−ρ²)
—
ρ → ±1 ⇒ ellipse co lại thành đường thẳng (Σ suy biến). ρ = 0 + σ₁=σ₂ ⇒ hình tròn (isotropic).