Lesson 01 (T3) — Góc & Radian
1. Radian là gì — quấn bán kính lên cung
1 radian = góc chắn một cung dài đúng bằng bán kính. Kéo slider để "quấn" từng đoạn dài r lên đường tròn — mỗi đoạn quấn được là thêm 1 rad. Thử: bấm π — nửa vòng tròn vừa khít 3,14 bán kính; kéo tới hết thang (6,28) — trọn vòng tròn = 2π bán kính, vì chu vi = 2πr.
2. Đường tròn lượng giác đơn vị
Kéo θ — điểm đỏ M chạy trên đường tròn bán kính 1. Đoạn tím trên trục ngang = cos θ (hoành độ M), đoạn lam trên trục dọc = sin θ (tung độ M), cung đỏ = góc θ. Thử: θ = 90° — M lên đỉnh (0, 1): cos về 0, sin = 1; kéo quá 360° — M quay vòng mới nhưng lặp đúng vị trí cũ (góc đồng cuối).
3. 🌍 Đời sống thực tế
Radian không phải khái niệm "trên giấy" — nó là đơn vị tự nhiên cho mọi thứ quay: bánh xe, động cơ, đĩa cứng, kim đồng hồ. Tốc độ góc ω đo bằng rad/s chính là "mỗi giây quét thêm bao nhiêu bán kính lên cung" như mục 1. Hai máy tính dưới đây dùng đúng góc thật ngoài đời.
① Vòng tua máy → tốc độ góc → tốc độ dài
Vòng/phút (RPM) là cách đời thường đo tốc độ quay (đồng hồ tua máy xe, máy giặt vắt, mũi khoan). Muốn biết một điểm trên vành đi nhanh bao nhiêu m/s, phải đổi qua radian: ω = RPM · 2π / 60 rad/s, rồi v = ω · r.
② Góc giữa hai kim đồng hồ
Kim phút quay 360° mỗi giờ (6°/phút); kim giờ chỉ 30° mỗi giờ (0.5°/phút). Góc giữa hai kim là bài lượng giác quen thuộc — và đáp số luôn lấy phần ≤ 180°.