Lesson 01: Sampling & Central Limit Theorem
Phân phối mẫu, Standard Error, và vì sao trung bình luôn ~Normal khi n lớn
1. Ba loại phân phối — Phân biệt trực quan
Chọn loại tổng thể, xem phân phối gốc (population), mẫu đơn lẻ (sample), và phân phối mẫu trung bình (sampling distribution) để so sánh.
Phân phối tổng thể (Population)
Phân phối mẫu trung bình (Sampling Distribution of x̄)
μ tổng thể—
σ tổng thể—
SE lý thuyết (σ/√n)—
SD quan sát của x̄—
Mean quan sát của x̄—
Phân phối mẫu trung bình (histogram)
Normal dự đoán bởi CLT
2. Standard Error: SE = σ/√n
Kéo slider để thấy SE thay đổi theo n. SE không phải SD — SE là "SD của x̄", đo độ chính xác của ước lượng.
SE = σ/√n2.00
Để giảm SE 2× cần n tăng4×
3. Khi nào CLT hoạt động?
| Tổng thể | μ | σ | n cần để x̄ gần Normal | Lưu ý |
|---|---|---|---|---|
| Normal | bất kỳ | bất kỳ | n=1 (đã là Normal) | CLT không cần thiết |
| Uniform | bất kỳ | bất kỳ | n≥5 | Hội tụ rất nhanh |
| Exponential (lệch phải) | 1/λ | 1/λ | n≥30 | Rule of thumb phổ biến |
| Bimodal (hai đỉnh) | trung bình | cao | n≥50 | Phụ thuộc khoảng cách hai đỉnh |
| Cauchy | Không tồn tại | Không tồn tại | Không bao giờ | CLT không áp dụng |
Thử nghiệm: Dùng simulator trên, chọn Exponential rồi kéo n từ 2 → 100. Quan sát histogram của x̄ dần trở nên đối xứng và khớp đường đỏ (Normal dự đoán bởi CLT).