Lesson 06 — Quang hợp
Bộ công cụ tương tác: bấm chọn pha sáng/Calvin trên sơ đồ lục lạp, quay slider số CO₂ để xem chi phí ATP+NADPH và số glucose, kéo bước sóng để hiểu phổ hấp thụ và màu lá, và so sánh đối xứng quang hợp ⇄ hô hấp.
1. Sơ đồ lục lạp — pha sáng & chu trình Calvin
Bấm chọn pha để xem nó diễn ra ở vùng nào của lục lạp, cùng đầu vào/đầu ra. Pha sáng ở màng thylakoid; chu trình Calvin ở stroma.
Đầu vào
Đầu ra
2. Máy đếm chu trình Calvin — CO₂ → glucose
Kéo thanh để chọn số CO₂ được cố định. Quy luật: 3 CO₂ → 1 G3P, 2 G3P → 1 glucose (6 CO₂ = 6 vòng = 1 glucose). Chi phí: 9 ATP + 6 NADPH cho mỗi 3 CO₂.
3. Phổ hấp thụ — vì sao lá màu xanh lục
Kéo bước sóng (400–700 nm). Diệp lục hấp thụ mạnh xanh tím (~430 nm) và đỏ (~660 nm), hấp thụ kém lục (~550 nm) → lá phản xạ lục nên có màu xanh lục.
4. Đối xứng quang hợp ⇄ hô hấp
Bấm để xem hai quá trình là chiều ngược của nhau: đầu vào bên này = đầu ra bên kia; một bên tích lũy năng lượng, một bên giải phóng.
5. Bảng tổng hợp
| Tiêu chí | Pha sáng | Chu trình Calvin |
|---|---|---|
| Vị trí | màng thylakoid | stroma |
| Cần ánh sáng trực tiếp | Có | Không (cần ATP+NADPH) |
| Đầu vào | ánh sáng, H₂O, ADP, NADP⁺ | CO₂, ATP, NADPH |
| Đầu ra | O₂, ATP, NADPH | G3P → glucose |
| Con số vàng | 2 H₂O → 1 O₂ + 4 e⁻ + 4 H⁺ | 6 CO₂ → 1 glucose; 18 ATP + 12 NADPH |