Mô hình ngưỡng & hành vi tập thể
Mỗi người trong đám đông 100 người có một ngưỡng riêng — số người phải tham gia trước thì họ mới nhập cuộc. Chỉnh phân bố ngưỡng, chạy cascade từng vòng, xem phong trào bùng phát hay tắt ngóm.
1. Phòng thí nghiệm cascade
Kéo hai thanh trượt để nắn phân bố ngưỡng của 100 người, rồi bấm Chạy để đếm từng vòng tới điểm dừng.
Kéo sang trái = ai cũng bớt do dự → dễ bùng phát. Sang phải = ai cũng thận trọng hơn → dễ tắt.
Nhỏ = mọi người ngưỡng gần giống nhau. Lớn = có cả kẻ máu lửa lẫn kẻ cứng đầu.
0/100 người
Vòng 0 · điểm dừng dự kiến: –
…
Phân bố ngưỡng (mỗi cột = số người ở ngưỡng đó) — đường đỏ = số người đang tham gia
Đã tham gia (ngưỡng ≤ số hiện tại)
Chưa tới lượt
Số người tham gia theo vòng — tiến tới điểm dừng
2. Nghịch lý Granovetter: lệch đúng một người
Hai đám đông 100 người khác nhau đúng một người — nhưng một đám loạn hết, một đám tắt sau đúng một người.
Đám A (nguyên bản)
100/100 người
phân bố: 0, 1, 2, 3, …, 99 (mỗi ngưỡng 1 người)
Bùng phát toàn bộ
Cascade của đám đang chọn
| Đám A | Đám B | |
|---|---|---|
| Phân bố ngưỡng | 0,1,2,…,99 | 0,2,2,3,…,99 |
| Khác biệt | đúng 1 người: ngưỡng 1 → 2 | |
| Ngưỡng trung bình | 49.50 | 49.51 |
| Cân bằng cuối n* | 100 | 1 |
Bật/tắt công tắc ở trên và nhìn con số lớn: chỉ dời một người từ ngưỡng 1 sang ngưỡng 2, kết cục nhảy từ 100 xuống 1. Trung bình thái độ gần như y hệt (49.50 vs 49.51). Bài học: không thể suy kết cục tập thể từ thái độ trung bình của cá nhân — sức lật nằm ở mắt xích khớp/không khớp trong chuỗi ngưỡng.