Mô hình phân ly Schelling — mô phỏng sống
Mỗi ô là một tác nhân thuộc 1 trong 2 nhóm; ô trắng để trống. Ai có ít hơn ngưỡng khoan dung τ hàng xóm cùng nhóm sẽ chuyển tới ô trống ngẫu nhiên. Chỉnh τ và bấm Chạy — xem chỉ số phân ly tự leo dốc dù τ rất thấp.
Phòng thí nghiệm phân ly
Lân cận Moore 8 ô. Chỉ số phân ly = tỉ lệ hàng xóm cùng nhóm trung bình toàn hệ.
Nhóm A
Nhóm B
Ô trống
Chỉ số phân ly (hồng) & % hài lòng (xanh) theo từng vòng · đường đứt = baseline 50%
Tỉ lệ hàng xóm cùng nhóm tối thiểu để "hài lòng". Thấp = rất khoan dung.
Phần dân số thuộc nhóm A (phần còn lại là nhóm B).
Càng nhiều ô trống, tác nhân càng dễ tìm chỗ mới.
Vòng
0
bước
Phân ly
–
cùng nhóm TB
Hài lòng
–
% tác nhân
Bấm "Đặt lại" hoặc "Chạy" để bắt đầu.
Thử nghiệm gợi ý
Kéo τ và quan sát chỉ số phân ly ở trạng thái ổn định.
Điều cần thấy. Đặt τ = 33% (mỗi người chỉ cần 1/3 hàng xóm giống mình — rất khoan dung), bấm Chạy. Khi hệ ổn định, "% hài lòng" đạt ~100% nhưng chỉ số phân ly leo lên ~70–80%, cao hơn hẳn baseline 50%. Không ai đòi tách biệt, mà xã hội vẫn tự phân ly. Tăng τ lên 50% → phân ly còn mạnh hơn (~83%). Đẩy τ quá cao (75%+) → hệ khó ổn định, tác nhân chuyển mãi.