Lesson 12: Thì & mẫu câu thông dụng (tổng hợp N5)

Bài cuối của lộ trình N5 — gói lại trợ từ (L9) + です/ます (L10) + chia động từ (L11) thành câu hoàn chỉnh. Chọn chủ ngữ, động từ, thì/mẫu ở bộ ghép câu bên dưới rồi bấm nghe (giọng ja-JP qua trình duyệt). Mọi ví dụ đều bấm nghe được.

1. Builder câu tổng hợp

Chọn ba thành phần → sinh câu tiếng Nhật đúng ngữ pháp kèm romaji, nghĩa và audio. Đổi ô "Thì / mẫu câu" để thấy cùng một câu biến đổi theo thời gian và theo mẫu câu N5.

Chủ ngữ + trợ từ は

Tân ngữ + động từ

Thì / mẫu câu

—

2. Đối chiếu thì hiện tại ↔ quá khứ

Tiếng Nhật chỉ có hai thì: phi quá khứ (〜ます, gồm cả hiện tại lẫn tương lai) và quá khứ (〜ました). Bấm vào ô để nghe.

Nghĩa	Hiện tại / tương lai 〜ます	Quá khứ 〜ました
ăn	たべます tabemasu	たべました tabemashita
uống	のみます nomimasu	のみました nomimashita
đi	いきます ikimasu	いきました ikimashita
xem	みます mimasu	みました mimashita
là học sinh (danh từ + です)	がくせいです gakusei desu	がくせいでした gakusei deshita

Nghĩa

Hiện tại / tương lai 〜ます

Quá khứ 〜ました

ăn

たべます tabemasu

たべました tabemashita

uống

のみます nomimasu

のみました nomimashita

đi

いきます ikimasu

いきました ikimashita

xem

みます mimasu

みました mimashita

là học sinh (danh từ + です)

がくせいです gakusei desu

がくせいでした gakusei deshita

Phủ định & phủ định quá khứ

Dạng	Động từ (たべる — ăn)	Nghĩa
Hiện tại — khẳng định	たべます tabemasu	ăn / sẽ ăn
Hiện tại — phủ định	たべません tabemasen	không ăn
Quá khứ — khẳng định	たべました tabemashita	đã ăn
Quá khứ — phủ định	たべませんでした tabemasen deshita	đã không ăn

Dạng

Động từ (たべる — ăn)

Nghĩa

Hiện tại — khẳng định

たべます tabemasu

ăn / sẽ ăn

Hiện tại — phủ định

たべません tabemasen

không ăn

Quá khứ — khẳng định

たべました tabemashita

đã ăn

Quá khứ — phủ định

たべませんでした tabemasen deshita

đã không ăn

Lưu ý: phủ định quá khứ = phủ định (ません) + でした. Đây là chỗ dễ quên chữ でした.

3. Sáu mẫu câu N5 thông dụng

Mỗi mẫu dựng trên gốc ます hoặc thể て (te-form) đã học ở Lesson 11. Bấm vào ví dụ để nghe.

〜たい

muốn làm gì

gốc ます + たい(です)

みずをのみたいです。

mizu o nomitai desu

Tôi muốn uống nước.

にほんへいきたいです。

Nihon e ikitai desu

Tôi muốn đi Nhật.

〜ている

đang làm / trạng thái duy trì

thể て + いる(います)

たなかさんはほんをよんでいます。

Tanaka-san wa hon o yonde imasu

Anh Tanaka đang đọc sách.

わたしはとうきょうにすんでいます。

Watashi wa Tōkyō ni sunde imasu

Tôi đang sống ở Tokyo.

〜てください

làm ơn hãy (đề nghị lịch sự)

thể て + ください

ちょっとまってください。

Chotto matte kudasai

Xin đợi một chút.

ここになまえをかいてください。

Koko ni namae o kaite kudasai

Hãy viết tên vào đây.

〜がすきです

thích cái gì (đối tượng đi với が)

danh từ + が + すきです

わたしはにほんのえいががすきです。

Watashi wa Nihon no eiga ga suki desu

Tôi thích phim Nhật.

おんがくがすきです。

Ongaku ga suki desu

Tôi thích âm nhạc.

〜ましょう

cùng làm nào (rủ rê)

gốc ます + ましょう

いっしょにひるごはんをたべましょう。

Issho ni hirugohan o tabemashō

Cùng ăn trưa nào.

えいがをみましょうか。

Eiga o mimashō ka

Chúng ta cùng xem phim nhé?

〜てもいいです

được phép làm (xin/cho phép)

thể て + もいいです

ここにすわってもいいですか。

Koko ni suwatte mo ii desu ka

Tôi ngồi ở đây có được không?

しゃしんをとってもいいです。

Shashin o totte mo ii desu

Bạn được phép chụp ảnh.

4. Câu mẫu tổng hợp — nghe cả câu

Các câu N5 hoàn chỉnh ghép đủ trợ từ + động từ đã chia. Bấm để nghe nguyên câu.

きのうわたしはレストランですしをたべました。

Kinō watashi wa resutoran de sushi o tabemashita.

Hôm qua tôi đã ăn sushi ở nhà hàng. (quá khứ)

あしたともだちとえいがをみます。

Ashita tomodachi to eiga o mimasu.

Ngày mai tôi xem phim với bạn. (〜ます dùng cho tương lai)

わたしはまいにちにほんごをべんきょうしています。

Watashi wa mainichi nihongo o benkyō shite imasu.

Tôi học tiếng Nhật mỗi ngày. (〜ている — thói quen đang duy trì)

しゅうまつにいっしょにかいものにいきましょう。

Shūmatsu ni issho ni kaimono ni ikimashō.

Cuối tuần cùng đi mua sắm nào. (〜ましょう)

Tóm tắt

Tiếng Nhật chỉ có hai thì: phi quá khứ 〜ます (hiện tại + tương lai) và quá khứ 〜ました.
Phủ định quá khứ = 〜ません + でした → 〜ませんでした. Danh từ: です → でした, phủ định じゃありません(でした).
Sáu mẫu N5: 〜たい (muốn), 〜ている (đang), 〜てください (hãy), 〜がすきです (thích), 〜ましょう (cùng làm), 〜てもいいです (được phép).
Câu N5 hoàn chỉnh = chủ ngữ + trợ từ (L9) + tân ngữ + trợ từ + động từ đã chia (L11) — động từ luôn ra cuối câu.
Đây là bài cuối field Japanese. Học tiếp: JLPT N4 (thể ngắn, thể khả năng, câu điều kiện). Xem README để biết lộ trình.