Lesson 02: Thanh mẫu (声母 — 21 phụ âm đầu)

21 thanh mẫu chia 6 nhóm theo vị trí phát âm. Nhóm khó cho người Việt: zh/ch/sh/r (lưỡi cong) vs z/c/s (lưỡi phẳng), và j/q/x (mặt lưỡi). Click mỗi card để nghe.

1. 6 nhóm thanh mẫu

Nhóm 1 — Môi: b p m f

Hai môi (b, p, m) hoặc môi-răng (f). Lưu ý: b KHÔNG rung (khác b Việt).
b
爸 bà — bố
Không bật hơi
p
怕 pà — sợ
CÓ bật hơi
m
妈 mā — mẹ
Mũi
f
发 fā — phát
Răng-môi

Nhóm 2 — Đầu lưỡi: d t n l

Đầu lưỡi chạm sau răng trên.
d
大 dà — to
Không bật hơi
t
他 tā — anh ấy
CÓ bật hơi
n
你 nǐ — bạn
Mũi
l
来 lái — đến
Hai bên

Nhóm 3 — Gốc lưỡi: g k h

Gốc lưỡi chạm vòm mềm.
g
哥 gē — anh trai
Không bật hơi
k
看 kàn — xem
CÓ bật hơi
h
好 hǎo — tốt
Họng

Nhóm 4 — Mặt lưỡi: j q x

Mặt lưỡi áp vòm cứng, miệng kéo cười ngang. Chỉ ghép với i/ü.
j
家 jiā — nhà
Không bật hơi
q
七 qī — bảy
CÓ bật hơi
x
谢 xiè — cảm ơn
Ma sát

Nhóm 5 — Lưỡi cong: zh ch sh r ⭐ (KHÓ NHẤT)

Đầu lưỡi cong lên gần đỉnh vòm cứng. Khẩu hình tròn. Đây là nhóm phân biệt Mandarin chuẩn với phương ngữ Nam.
zh
中 zhōng — giữa
Không bật hơi
ch
吃 chī — ăn
CÓ bật hơi
sh
书 shū — sách
Ma sát
r
人 rén — người
Có giọng

Nhóm 6 — Đầu lưỡi-răng: z c s

Đầu lưỡi PHẲNG, chạm sau răng trên.
z
在 zài — ở
Không bật hơi
c
菜 cài — rau
CÓ bật hơi
s
三 sān — ba
Ma sát

2. Lưỡi cong vs lưỡi phẳng (zh/ch/sh ↔ z/c/s)

Đây là khác biệt then chốt giữa Mandarin chuẩn và phương ngữ Nam Trung Quốc. Mandarin chuẩn ép phân biệt.

Thử: so zh với z — một cong lưỡi, một phẳng: tai người Việt nghe gần giống nhưng với người Hoa là hai phụ âm khác hẳn.

Lưỡi cong (vòm)Lưỡi phẳng (răng)
知 zhī (biết) 资 zī (vốn)
吃 chī (ăn) 疵 cī (tì vết)
师 shī (thầy) 私 sī (riêng)

3. j/q/x ↔ zh/ch/sh

Cả hai nhóm khi nghe vội đều giống "ch/sh". Phân biệt: j/q/x là mặt lưỡi (lưỡi PHẲNG), zh/ch/sh là lưỡi CONG.

j/q/x (mặt lưỡi)zh/ch/sh (lưỡi cong)
鸡 jī (gà) 知 zhī (biết)
七 qī (7) 吃 chī (ăn)
西 xī (tây) 师 shī (thầy)

4. 6 cặp bật hơi vs không bật hơi

Tiếng Trung phân biệt bật hơi rất rõ. Đặt lòng bàn tay trước miệng — sẽ cảm thấy luồng khí khi bật hơi.

Không bật hơiCÓ bật hơi
爸 bà 怕 pà
大 dà 他 tà
哥 gē 刻 kè
鸡 jī 七 qī
知 zhī 吃 chī
在 zài 菜 cài

5. Quiz nhận diện thanh mẫu

妈
Câu 1/10 · Đúng 0

6. Tóm tắt