Lesson 05 — Đột biến & công nghệ gen
Bộ công cụ tương tác: mô phỏng 4 loại đột biến điểm trên mRNA, đếm bản sao PCR theo cấp số nhân, hình dung 4 kiểu đột biến nhiễm sắc thể, và minh họa cơ chế CRISPR-Cas9.
1. Mô phỏng đột biến điểm (mRNA → protein)
Nhập đoạn mRNA (chỉ A/U/G/C, độ dài bội số 3 là tốt nhất), chọn vị trí + kiểu đột biến. Viz dịch mã trước & sau, phân loại silent / missense / nonsense / frameshift.
Trước đột biến
Sau đột biến
2. PCR — đếm bản sao 2ⁿ
Mỗi chu kỳ gấp đôi số bản sao. Kéo thanh để xem khuếch đại theo cấp số nhân; chọn hiệu suất để so sánh thực tế vs lý tưởng.
n = 10
Bản sao = 1,024
Công thức: N₀ × 2ⁿ
3. Đột biến nhiễm sắc thể
Chọn kiểu đột biến để xem NST gốc A-B-C-D-E-F biến đổi thế nào.
4. CRISPR-Cas9 — kéo cắt có lập trình
Click các bước để xem gRNA dẫn Cas9 tới đích, cắt DSB, và 2 đường sửa lỗi (NHEJ vs HDR).
5. Bảng tổng hợp đột biến điểm
| Loại | Cơ chế | Hậu quả | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| Silent | Thay 1 nt, codon mới cùng amino acid | Vô hại | UAU → UAC (cả 2 đều Tyr) |
| Missense | Thay 1 nt, đổi amino acid | Đổi 1 vị trí protein | GAG → GUG (sickle cell) |
| Nonsense | Thay 1 nt → tạo STOP | Protein cụt | UAU → UAA (STOP) |
| Frameshift | Thêm/mất nt không bội số 3 | Lệch khung — protein hỏng | Mất 1 G ở giữa gene |