Lesson 01: Perception & Illusions
Não không "chụp ảnh" — não suy luận thế giới từ tín hiệu không đầy đủ. Khám phá 3 ảo giác kinh điển và nguyên tắc Gestalt ngay trên trang này.
1. Müller-Lyer Illusion
Hai đoạn thẳng cùng dài. Kéo slider để xác minh — khi xoá mũi tên, ảo giác biến mất.
Hai đoạn cùng dài: 130px. Nhìn A (xanh) trông ngắn, B (đỏ) trông dài — dù bằng nhau.
35°
Thực nghiệm Dewar (1967): line 50mm → perceived 38mm (A) vs 62mm (B). Sai lệch ±24%. Người Zulu sai lệch chỉ ~12% — do thiếu "carpentered world" prior.
2. Ponzo Illusion
Hai thanh nằm ngang cùng dài, đặt trên đường ray hội tụ. Thanh trên trông dài hơn.
Thanh A (xanh, "xa") và B (đỏ, "gần") có cùng độ dài pixel. Leibowitz & Judisch (1967): perceived difference 1.2–1.5x. Xoá đường ray → illusion biến mất.
3. Nguyên tắc Gestalt
Click vào từng nguyên tắc để xem demo và giải thích.
4. Color Constancy & The Dress
Hai ô màu bên dưới có cùng giá trị RGB. Thay đổi "ánh sáng phòng" để thấy não diễn giải màu khác nhau.
Ô A
RGB: 120,110,80
Ô B
RGB: 120,110,80
Trung tính
Cả 2 ô hiện có cùng RGB (120,110,80). Khi đổi illuminant, retinal signal thay đổi nhưng perceived color của bề mặt vẫn tương đối ổn định — đó là color constancy.
The Dress (2015): Lafer-Sousa et al. (*Current Biology*): 57% thấy trắng-vàng, 30% thấy xanh-đen. Nguyên nhân: prior khác nhau về illuminant (daylight cool vs. artificial warm) → cùng retinal signal, khác perceived color.