Lesson 08 (T3) — Tương đối hẹp preview
🎉 Bài cuối Physics! Bộ công cụ: Time Dilation Calculator, Length Contraction, E=mc² Calculator.
1. Time Dilation & Length Contraction
v/c = 0.5
2. E = mc² Calculator
3. Bảng so sánh Newton vs Einstein
| v / c | γ | Sai số Newton | Ví dụ thực |
|---|---|---|---|
| 10⁻⁶ (1080 km/h) | 1.0000000000005 | ~ 0 | Máy bay phản lực |
| 10⁻⁴ (30 km/s) | 1.000000005 | < 10⁻⁸ | Trái Đất quay quanh Mặt Trời |
| 0.01 (1% c) | 1.00005 | 0.005% | — |
| 0.1 (10% c) | 1.005 | 0.5% | — |
| 0.5 | 1.155 | 15% | Bắt buộc dùng Einstein |
| 0.9 | 2.29 | — | — |
| 0.99 | 7.09 | — | — |
| 0.99999 (electron máy gia tốc) | ~ 224 | — | LHC: proton đạt ~ 0.99999999c |
| 1.0 (chỉ photon) | ∞ | — | Ánh sáng, không có khối lượng nghỉ |
🌍 Đời sống thực tế — Vệ tinh GPS phải hiệu chỉnh tương đối
GPS định vị bằng cách đo thời gian tín hiệu đi từ vệ tinh tới máy bạn — sai 1 µs là lệch ~300 m. Đồng hồ trên vệ tinh chịu HAI hiệu ứng tương đối ngược chiều: bay nhanh (~3874 m/s) khiến nó chậm lại (tương đối hẹp), nhưng ở cao 20200 km nơi hấp dẫn yếu hơn khiến nó nhanh lên (tương đối rộng). Tổng cộng đồng hồ vệ tinh nhanh +38 µs/ngày. Kéo slider để xem sai số tích lũy nếu KHÔNG hiệu chỉnh.
t = 1 ngày