Lesson 03 — Định lý bất toàn Gödel
Ba công cụ tương tác giúp bạn khám phá trực tiếp ba ý tưởng cốt lõi: đánh số Gödel, câu tự quy chiếu, và khoảng cách giữa "đúng" và "chứng minh được".
1. Máy đánh số Gödel
Chọn các ký hiệu để xây dựng một biểu thức. Máy sẽ mã hóa từng ký hiệu thành lũy thừa nguyên tố và tính số Gödel của toàn bộ biểu thức. Bấm vào token trong biểu thức để xóa từng ký hiệu.
Bảng ký hiệu & mã Gödel
2. Câu Gödel — "Tôi không chứng minh được"
Câu Gödel G tránh được mâu thuẫn của kẻ nói dối bằng một thay đổi nhỏ nhưng quyết định. Khám phá từng bước suy luận qua sơ đồ tương tác.
Thử: đọc câu "tôi không chứng minh được" — nếu chứng minh được thì hệ mâu thuẫn; nếu không, tồn tại chân lý ngoài tầm chứng minh.
Sơ đồ suy luận từng bước — câu Gödel G trong hệ nhất quán H:
3. Provable ⊊ True — sơ đồ Venn
Định lý bất toàn thứ nhất cho thấy tập định lý chứng minh được là một tập con thực sự nhỏ hơn tập mệnh đề đúng — có câu đúng nhưng không chứng minh được. Sơ đồ dưới đây minh họa quan hệ giữa ba vùng.