Lesson 06 — Đối âm cơ bản (Counterpoint)
Ba công cụ nghe dưới đây minh họa các nguyên tắc cốt lõi của đối âm: (1) Hai bè Loài 1 vang cùng lúc — nghe quãng giữa từng cặp nốt; (2) Lỗi quãng 5/8 song song vs. bản sửa đúng; (3) Canon Frère Jacques — hai bè lệch nhau. 🔊 Bật loa.
1. Hai bè Loài 1 — phát cùng lúc
Bè dưới (cantus firmus): C4 D4 E4 F4 G4 A4 G4 C4 (C trưởng). Bè trên (đối âm): E4 F4 G4 A4 B4 C5 E5 C5. Bấm từng cặp để nghe; hoặc phát toàn bộ tự động.
| # | Bè dưới (CF) | Bè trên | Quãng | Phân loại | Chuyển động |
|---|
Quãng: số nửa cung giữa 2 nốt, đổi sang tên quen thuộc. Chuyển động so sánh từng cặp với cặp liền trước.
2. Lỗi quãng 5/8 song song — nghe và so sánh
Nghe bản SAI (parallel fifths) rồi bản SỬA (contrary motion). Để ý sự khác biệt trong cảm giác "độc lập" của hai bè.
| Bản | # | Bè dưới | Bè trên | Quãng | Chuyển động | Kết quả |
|---|
Parallel 5ths: hai bè cùng lên cùng số nửa cung, giữ nguyên quãng 5 → bè mất tính độc lập.
Contrary motion: một bè lên, một bè xuống → hai bè "đối thoại" thật sự.
3. Canon — Frère Jacques hai bè
Nghe giai điệu Frère Jacques phát ở hai bè lệch nhau 8 nốt (khoảng trễ). Bè 1 bắt đầu ngay; Bè 2 bắt đầu sau 8 nốt. Khi cả hai chạy cùng lúc, tai nghe được hòa âm phức tạp từ một giai điệu duy nhất.
| Nhịp | Bè 1 | Bè 2 | Trạng thái |
|---|
Câu A: "Frère Jacques, Frère Jacques" — Câu B: "Dormez-vous? Dormez-vous?" — Câu C: "Sonnez les matines!" — Câu D: "Din din don!"
Khi cả hai bè chạy: ở đoạn giữa, tai nghe câu A của bè 2 chồng lên câu B/C của bè 1.