Lesson 03 — Vật chất tối & Năng lượng tối

Hai công cụ tương tác: Đường cong quay thiên hà (Kepler dự đoán vs phẳng quan sát; thêm quầng tối để thấy đường phẳng) và Ngân sách năng lượng vũ trụ (biểu đồ tròn 5/27/68% với phép tính tỉ lệ live).

1. Đường cong quay — bằng chứng vật chất tối

Đường cam = dự đoán Kepler (chỉ khối lượng sáng, v ∝ 1/√r ở rìa). Đường xanh = quan sát (có thêm vật chất tối). Kéo "quầng vật chất tối" để xem đường tổng cộng phẳng dần.

Khối lượng quầng tối: 60%

2. Ngân sách năng lượng vũ trụ

Tỉ lệ chuẩn: năng lượng tối ~68%, vật chất tối ~27%, vật chất thường ~5%. Chỉnh hai thanh, phần còn lại là năng lượng tối (tự bù để tổng = 100%).

Vật chất thường (%): 5%

Vật chất tối (%): 27%

Năng lượng tối (đẩy) Vật chất tối (hút, vô hình) Vật chất thường (nguyên tử)