Lesson 07 — Lịch sử mô hình vũ trụ
Vì sao Sao Hỏa thỉnh thoảng đi giật lùi trên bầu trời? Ba mô-đun: nghịch hành theo góc nhìn nhật tâm, địa tâm (epicycle) vs nhật tâm — hai mô hình từng cùng khớp dữ liệu, và timeline Ptolemy → Newton.
Ba công cụ: Nghịch hành Sao Hỏa (vì sao nhật tâm giải thích tự nhiên), Địa tâm vs Nhật tâm (cùng chuyển động, hai cách nhìn), và Timeline Ptolemy → Newton.
1. Nghịch hành Sao Hỏa (nhật tâm)
Trái Đất (xanh, vòng trong, nhanh) và Sao Hỏa (đỏ, vòng ngoài, chậm) quay quanh Mặt Trời. Đường ngắm Trái Đc → Sao Hỏa kéo ra nền sao tạo đường biểu kiến (vàng). Khi Trái Đất vượt Sao Hỏa, đường vàng thắt thành nút — đó là nghịch hành.
Thử: bấm chạy — Sao Hỏa thỉnh thoảng đi GIẬT LÙI trên nền sao, đúng lúc Trái Đất (vòng trong, nhanh hơn) vượt mặt nó.
2. Địa tâm (epicycle) vs Nhật tâm
Cùng một chuyển động biểu kiến, hai mô hình. Trái: địa tâm — Sao Hỏa chạy trên ngoại luân (vòng nhỏ) gắn trên hoãn luân (vòng lớn) quanh Trái Đất. Phải: nhật tâm — đơn giản, hai vòng quanh Mặt Trời.